{"id":47385,"date":"2026-08-04T17:23:20","date_gmt":"2026-08-04T15:23:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.thereportzone.it\/?p=47385"},"modified":"2026-08-04T17:23:20","modified_gmt":"2026-08-04T15:23:20","slug":"letica-della-cura-tra-teoria-e-politica-un-volume-di-pasquale-stanziale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.thereportzone.it\/?p=47385","title":{"rendered":"L\u2019etica della cura tra teoria e politica, un volume di Pasquale Stanziale"},"content":{"rendered":"\r\n<figure><\/figure>\r\n<figure><\/figure>\r\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-45332\" src=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/JARAMA-BANNER-PREGANZIOL-1.png\" alt=\"\" width=\"1078\" height=\"482\" srcset=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/JARAMA-BANNER-PREGANZIOL-1.png 1078w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/JARAMA-BANNER-PREGANZIOL-1-300x134.png 300w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/JARAMA-BANNER-PREGANZIOL-1-1024x458.png 1024w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/JARAMA-BANNER-PREGANZIOL-1-768x343.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1078px) 100vw, 1078px\" \/><\/p>\r\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-47025\" src=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/ae6d4d3a-1b21-43eb-9b3a-03d3de690ccf.jpg\" alt=\"\" width=\"1029\" height=\"1355\" srcset=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/ae6d4d3a-1b21-43eb-9b3a-03d3de690ccf.jpg 1029w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/ae6d4d3a-1b21-43eb-9b3a-03d3de690ccf-228x300.jpg 228w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/ae6d4d3a-1b21-43eb-9b3a-03d3de690ccf-778x1024.jpg 778w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/ae6d4d3a-1b21-43eb-9b3a-03d3de690ccf-768x1011.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1029px) 100vw, 1029px\" \/><\/p>\r\n<p>(<strong>di Marco Gallo<\/strong>) <span class=\"s5\">Oltre la fredda giustizia<\/span><span class=\"s5\">,<\/span><span class=\"s5\"> quando<\/span><span class=\"s5\"> cio\u00e8<\/span><span class=\"s5\"> la cura diventa il motore della politica<\/span><span class=\"s5\">, Pasquale Stanziale esplora la portata rivoluzionaria della <\/span><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">Care Ethics<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\"> attraverso le voci fondamentali della psicologa Carol Gilligan e della politologa Joan Tronto.<\/span><\/p>\r\n<p class=\"s4\"><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">Viviamo in un mondo ossessionato dall<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">individuo autosufficiente, dalla competizione e da regole astratte calate dall<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">alto<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\"> spiega Stanziale<\/span><span class=\"s5\">. <\/span><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">Ma cosa succederebbe se al centro della convivenza umana<\/span><span class=\"s5\"> \u2013 <\/span><span class=\"s5\">e persino della politica \u2013 mettessimo invece la vulnerabilit\u00e0, l<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">interdipendenza e il legame concreto con gli altri?<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\"> \u00c8 questa la domanda dirompente da cui <\/span><span class=\"s5\">parte<\/span><span class=\"s5\"> il volume <\/span><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">L<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">etica della cura tra teoria e politica: Carol Gilligan e Joan Tronto<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\">, curato da Pasquale Stanziale.<\/span><\/p>\r\n<p class=\"s4\"><span class=\"s5\">Il testo orienta<\/span><span class=\"s5\"> il lettore<\/span><span class=\"s5\"> all<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">interno di un dibattito filosofico e politico che, nato negli anni Ottanta, oggi pi\u00f9 che mai interpella le nostre democrazie di fronte alle grandi crisi globali, sanitarie ed ecologiche.<\/span><span class=\"s5\"> Una rivoluzione <\/span><span class=\"s5\">culturale iniziata nel 1982, quando la psicologa statunitense <\/span><span class=\"s5\">Carol Gilligan<\/span><span class=\"s5\"> pubblic\u00f2 il celebre <\/span><span class=\"s6\">Con voce di donna<\/span><span class=\"s5\"> (<\/span><span class=\"s6\">In a Different Voice<\/span><span class=\"s5\">)<\/span><span class=\"s5\">,<\/span> <span class=\"s5\">c<\/span><span class=\"s5\">riticando i modelli tradizionali dello sviluppo morale (come quello di Lawrence Kohlberg)<\/span><span class=\"s5\">.<\/span><span class=\"s5\">Gilligan dimostr\u00f2 l<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">esistenza di un orientamento etico alternativo, radicato non nella fredda applicazione di principi universali e astratti, ma nella responsabilit\u00e0 verso le relazioni e nella risposta concreta ai bisogni reali delle persone.<\/span><\/p>\r\n<p class=\"s4\"><span class=\"s5\">Se Gilligan ha avuto il merito di sdoganare una <\/span><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">voce differente<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span> <span class=\"s5\">e<\/span><span class=\"s5\">spesso storicamente relegata all<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">esperienza femminile, il volume mette in <\/span><span class=\"s5\">risalto anche un<\/span><span class=\"s5\"> fondamentale salto di qualit\u00e0 operato da un<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">altra grande pensatrice: <\/span><span class=\"s5\">Joan Tronto<\/span><span class=\"s5\">.<\/span><\/p>\r\n<p class=\"s4\"><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">Con Tronto, l<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">etica della cura compie una coraggiosa transizione<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\"> racconta Stanziale.<\/span> <span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">D<\/span><span class=\"s5\">a questione confinata nella sfera privata e domestica a potente categoria politica. La cura non<\/span><span class=\"s5\">\u00e8 pi\u00f9 soltanto un<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">inclinazione personale o un compito da delegare ai margini della societ\u00e0, ma diventa un parametro strutturale per valutare la giustizia e la democrazia di un intero sistema politico<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\">.<\/span><\/p>\r\n<p class=\"s4\"><span class=\"s5\">Ma qual \u00e8 il messaggio del libro di Stanziale? O<\/span><span class=\"s5\">ffrire al lettore un<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">analisi lucida dei cosiddetti <\/span><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">confini morali<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\"> individuati da Tronto, <\/span><span class=\"s5\">i quali <\/span><span class=\"s5\">spesso hanno impedito alla politica occidentale di fare i conti con la realt\u00e0 della dipendenza umana<\/span><span class=\"s5\"> tra morale e politica, sfera pubblica\/privata e universalit\u00e0-contestuale.<\/span><\/p>\r\n<p class=\"s4\"><span class=\"s5\">Il testo evidenzia <\/span><span class=\"s5\">che <\/span><span class=\"s5\">il superamento di questi blocchi non pu\u00f2 avvenire mediante <\/span><span class=\"s5\">esercizi accademic<\/span><span class=\"s5\">i<\/span><span class=\"s5\"> astratt<\/span><span class=\"s5\">i<\/span><span class=\"s5\">, ma <\/span><span class=\"s5\">attraverso <\/span><span class=\"s5\">un<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">urgente necessit\u00e0 democratica. <\/span><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">Le istituzioni pubbliche sono chiamate a trasformarsi<\/span><span class=\"s5\">,<\/span><span class=\"s5\"> non limitarsi a far rispettare fredde procedure formali, ma <\/span><span class=\"s5\">\u201c<\/span><span class=\"s5\">prendersi cura<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\"> dei cittadini, garantendo che i diritti sulla carta si tradu<\/span><span class=\"s5\">cano<\/span><span class=\"s5\"> in un benessere effettivo e condiviso<\/span><span class=\"s5\">\u201d<\/span><span class=\"s5\">.<\/span><\/p>\r\n<p class=\"s4\"><span class=\"s5\">In un<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">epoca segnata da profonde disuguaglianze, individualismo esasperato e frammentazione sociale, <\/span><span class=\"s6\">L<\/span><span class=\"s6\">\u2019<\/span><span class=\"s6\">etica della cura tra teoria e politica<\/span><span class=\"s5\"> di Pasquale Stanziale<\/span><span class=\"s5\"> ci ricorda che l<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">essere umano non \u00e8 un<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">isola autosufficiente, ma un essere fragile e relazionale.<\/span> <span class=\"s5\">Il <\/span><span class=\"s5\">suo <\/span><span class=\"s5\">volume<\/span><span class=\"s5\"> (facilmente reperibile in PDF sui principali<\/span> <span class=\"s5\">motori di ricerca) <\/span><span class=\"s5\">riesce nell<\/span><span class=\"s5\">\u2019<\/span><span class=\"s5\">intento di non ridursi a mera trattazione accademica, <\/span><span class=\"s5\">ma si trasforma <\/span><span class=\"s5\">piuttosto in un<\/span><span class=\"s5\"> vero e proprio<\/span><span class=\"s5\">manifesto civile<\/span><span class=\"s5\">.<\/span><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-47231\" src=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PHOTO-2026-07-08-07-38-35.jpg\" alt=\"\" width=\"1254\" height=\"1254\" srcset=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PHOTO-2026-07-08-07-38-35.jpg 1254w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PHOTO-2026-07-08-07-38-35-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PHOTO-2026-07-08-07-38-35-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PHOTO-2026-07-08-07-38-35-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/PHOTO-2026-07-08-07-38-35-768x768.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1254px) 100vw, 1254px\" \/><\/p>\r\n<figure><\/figure>\r\n<figure><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<figure><\/figure>\r\n<figure><\/figure>\r\n<figure><\/figure>\r\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"700\" class=\"wp-image-38336 aligncenter\" src=\"https:\/\/thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/NUOVO-BANNER-NAVE.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\r\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-43098\" src=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/LINKK-2.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"432\" srcset=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/LINKK-2.jpg 768w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/LINKK-2-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\" style=\"text-align: center;\">TIENITI AGGIORNATO SULLE NOTIZIE DELLA CITTA&#8217;, CLICCA SUL LOGO QUI SOTTO E SEGUI LA PAGINA &#8220;QUESTO E&#8217; MONDRAGONE&#8221;<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><\/figure>\r\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/QUESTOEMONDRAGONE\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-46733 size-full\" src=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/logo-2026-1000-x-1000-px.png\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"1000\" srcset=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/logo-2026-1000-x-1000-px.png 1000w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/logo-2026-1000-x-1000-px-300x300.png 300w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/logo-2026-1000-x-1000-px-150x150.png 150w, https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/logo-2026-1000-x-1000-px-768x768.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TIENITI AGGIORNATO SULLE NOTIZIE DELLA CITTA&#8217;, CLICCA SUL LOGO QUI SOTTO E SEGUI LA PAGINA &#8220;QUESTO E&#8217; MONDRAGONE&#8221;<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":47386,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"sfsi_plus_gutenberg_text_before_share":"","sfsi_plus_gutenberg_show_text_before_share":"","sfsi_plus_gutenberg_icon_type":"","sfsi_plus_gutenberg_icon_alignemt":"","sfsi_plus_gutenburg_max_per_row":"","footnotes":""},"categories":[8,10],"tags":[],"class_list":["post-47385","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cronaca","category-cultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47385"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47387,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47385\/revisions\/47387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/47386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}