{"id":29168,"date":"2021-03-26T07:52:32","date_gmt":"2021-03-26T06:52:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.thereportzone.it\/?p=29168"},"modified":"2021-03-26T07:52:32","modified_gmt":"2021-03-26T06:52:32","slug":"ieri-il-dantedi-al-galilei-di-mondragone-in-viaggio-nel-paradiso-della-lingua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.thereportzone.it\/?p=29168","title":{"rendered":"Ieri il Danted\u00ec al Galilei di Mondragone: in viaggio nel Paradiso della lingua"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p class=\"s4\"><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"><b><a href=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/26B0BE82-A73A-43A9-9E81-E472C437E2D0.jpeg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-29169\" src=\"https:\/\/www.thereportzone.it\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/26B0BE82-A73A-43A9-9E81-E472C437E2D0.jpeg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"720\" \/><\/a><br \/>\nCULTURA<\/b>. (Di <b><i>Paola Monaco<\/i><\/b>) Molteplici sono\u00a0<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">state<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> ieri<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">in tutt\u2019Italia<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">,\u00a0<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">le iniziative che hanno <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">inteso rendere omaggio al Sommo Poeta<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, \u201cpadre della lingua italiana\u201d.<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Q<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">uesto universale <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">appellativo <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00e8 stato scelto<\/span><\/span> <span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">dal<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">la dott.ssa Antonietta Pellegrino, dirigente s<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">colastica del Liceo \u201cGalileo Galilei\u201d di Mondragone, <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">per <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">denominare<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> l<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u2019interessante iniziativa, di <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">singolare<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> spessore culturale e valore educativo, <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">da lei stessa realizzata <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">per celebrare il <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Danted\u00ec<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, evento commemorativo <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">istituito lo scorso anno dal <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">Consiglio dei Ministri su proposta dell\u2019On.Dario<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Franceschini<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s4\"><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">La data del<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> 25 marzo<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, infatti, <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">si <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">fa\u00a0<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">convenzionalmente <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">coincidere con l\u2019anniversario del<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">la redazione del<\/span><\/span> <span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">viaggio ultraterreno<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> di Dante Alighieri<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span> <span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">metafora della sua stessa dipartita<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> avvenuta 700 anni orsono<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s4\"><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">L\u2019incontro<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span> <span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">tenutosi<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> tramite<\/span><\/span> <span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">piattaforma<\/span><\/span> <span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">telematica<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> ha suscitato emozioni e riflessioni cos\u00ec intense da catapultare<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> lo \u201cspettatore\u201d<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> in una dimensione <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">tanto viva e coinvolgente<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> da abbattere ogni limite materiale e temporale.<\/span><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"s4\"><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Il trasporto emozionale ne \u00e8 stato il <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">leitmotiv<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">. <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">All\u2019accurata presentazione<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> della dottore<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">ssa Pellegrino, il cui merito \u00e8 stato primariamente quello di combinare in maniera tanto creativa quanto strutturata interventi di varia natura e genere, \u00e8<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> seguita l\u2019appassionante lettura d<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">i <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">alcuni <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">versi del I e III Canto dell\u2019Inferno<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, trasposti in dialetto napoletano<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> dal<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> caro estinto\u00a0<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">Professore<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Tonino <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">Calenzo<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> che ne ha <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">saputo mantenere<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> lo schema metrico originario. Lavoro tutt\u2019altro che semplice<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, frutto di fine acume e seria dedizione<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s4\"><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Pi\u00f9 che di lettura sarebbe pi\u00f9 appropriato parlare di recitazione. L<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">a dottore<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">ssa <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">Antonia <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">Amalia Bruni, sua consorte e <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">artista poliedrica, ha declamato alcuni dei passaggi pi\u00f9 significativi dei suddetti canti e, proprio in virt\u00f9 della sua esperienza pluridecennale come attrice teatrale, \u00e8 riuscita a <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">trasmettere, oltre a sentimenti di commozione e stupore, il senso del lavoro stesso: la valorizzazione dell\u2019identit\u00e0 di un territorio e delle sue tradizioni, inclusa quella linguistica. Cos\u00ec, mentre la Divina Commedia sollecita una riflessione sulla lingua italiana, oggi pi\u00f9 che mai necessaria, la sua traduzione napoletana permette di cogliere alcune preziose gemme che da quel ramo fioriscono. <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201c<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">A met\u00e0 d\u2019\u2019a vita d\u2019\u2019o <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tiempo<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> mio\/ me so\u2019 <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">truvat<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u2019 <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">into<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> \u2018o peccato\/ <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">perdenn<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u2019 pace, ragione e Dio<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201d. Cos\u00ec comincia <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">questa fantastica avventura esplorativa nell\u2019universo d<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">ante<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">sco<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">. Non si pu\u00f2, a questo punto, non esaltare la fresca e spontanea recitazione dei versi danteschi<\/span><\/span> <span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">da parte dei giovani studenti, i veri protagonisti di questa iniziativa.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s4\"><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Il loro impegno, la partecipazione, l\u2019attenzione nel<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> restituire con la massima accuratezza il registro e il significato di quelle parole<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, riportate a <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">vita<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> nova<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> attraverso quell\u2019ardore che \u00e8 proprio dell\u2019adolescenza, \u00e8 a dir poco incoraggiante. Nulla a che vedere con l\u2019apatia e la passivit\u00e0 di cui spesso li si taccia. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s4\"><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">Una perla rara pu\u00f2 de<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">finirsi anche l\u2019intervento di Domenico Proietti, p<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">rofessore di Linguistica Italiana presso l\u2019Universit\u00e0 \u201cL. Vanvitelli\u201d di Caserta, <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">le cui parole, seduttrici e ammalianti, sono st<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">ate musica per gli uditori. Il <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">p<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">rof<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">erssore<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Proietti ha messo in evidenza il rapporto tra Dante e la lingua, strumento necessario all\u2019uomo \u2013 non agli angeli n\u00e9 agli animali inferiori \u2013 per estrinsecare i <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">suoi pensieri<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">: \u201c<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Opera naturale \u00e8 ch\u2019<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">uom<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> favella; \/ ma cos\u00ec o cos\u00ec, natura lascia\/ poi fare a voi secondo che v\u2019abbella<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201d (Par. XXVI, 130-132). A nessuno sfugge <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">la meravigliosa capacit\u00e0 di Dante di sperimentare la lingua in modo forsennato e maniacale, come fece Bach con la musica. Ma cosa spinge l\u2019uomo comune a \u201criappropriarsi\u201d dell\u2019opera dantesca nei modi pi\u00f9 diversi<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, sezionandola<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, celebrandola, traducendola? L\u2019amore sviscerato per quell\u2019opera<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, l\u2019<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201c<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">a<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">mor <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ch\u2019<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">al <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">cor<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> gentil ratto s\u2019apprende<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201d<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s4\"><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">Dante ha fatto innamorare <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">intere <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">generazioni di lettori, realizzando incantesimi<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00a0<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">e magie <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">con il suo volgare e la sua sconfinata cultura. E, tra un gioco di prestigio e l\u2019altro, possiamo dire, senza retorica, che Dante ci ha fatto parlare la sua lingua<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">, che <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">tutt\u2019oggi <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">rimane impregnata del suo genio<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">.<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Questo <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">entusiasmante<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> viaggio nel passato pi\u00f9 nobile<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> della storia della letteratura italiana si pu\u00f2 concludere con il bell\u2019augurio rivolto agli ospiti, al termine <\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">della conferenza, dalla stessa dottoressa<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\"> Pellegrino: \u201c<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">E qui<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ndi usci<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">mmo a riveder le stelle<\/span><\/span><span class=\"s3\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201d (Inferno XXXIV, 139).<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; CULTURA. (Di Paola Monaco) Molteplici sono\u00a0state ieri, in tutt\u2019Italia,\u00a0le iniziative che hanno inteso rendere omaggio al<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29169,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"sfsi_plus_gutenberg_text_before_share":"","sfsi_plus_gutenberg_show_text_before_share":"","sfsi_plus_gutenberg_icon_type":"","sfsi_plus_gutenberg_icon_alignemt":"","sfsi_plus_gutenburg_max_per_row":"","footnotes":""},"categories":[10,5],"tags":[],"class_list":["post-29168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cultura","category-mondragone"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29168"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29168"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29168\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thereportzone.it\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}